عزت نفس چیست؟ عزت نفس بالایی دارید یا اعتماد به نفس؟


/

این روزها در اکثر مطالبی که راجع به موفقیت، بهبود روابط میان فردی، تعارضات در روابط و امثال آن ها، مطالعه می ‎کنیم دائما جمله اعتماد به نفس داشته باش، را مشاهده می‎ کنیم. اصطلاحی که عدم استفاده درست و صحیح از آن باعث شده تا عده زیادی از مردم، تفاوتی میان عزت نفس و اعتماد به نفس قائل نباشند و این دو موضوع جداگانه را یکی بدانند. موضوعاتی که یکی مانند شکر و دیگری همچون نمک، کارکردهای متفاوتی دارند.

در این مقاله، می ‎خواهیم بگوییم که عزت نفس چیست و اصلا عزت نفس چه چیزی نیست؟ چه تفاوتی با اعتماد به نفس دارد؟ و در نهایت عزت نفس چگونه به بهبود روابط اجتماعی، شغلی و میان فردی کمک می‌کند؟ همراه رشدانا باشید در شناخت دو مؤلفه مهم عزت نفس به نام حس ارزشمندی و توانمندی.

عزت نفس چیست

عزت نفس چیست؟

همه ما می ‎دانیم که سلامت جسممان، در گرو داشتن سیستم گوارشی سالم ، استخوان های محکم، سلامت قلب و مغز و… است. اما در مقابل، سلامت روانمان را چه عواملی تضمین می‎ کنند؟ عزت نفس از همان عوامل اساسی متضمن سلامت روان است که از بین رفتن آن، باعث ایجاد آشفتگی های روانی بسیاری در فرد خواهد شد.

به این جملات ناتانیل براندن مؤلف کتاب روانشناسی عزت نفس دقت کنید: ” نباید این طور تصور کنید که اگر به کودکان یا نوجوانان تأکید کنیم هر روز چندین مرتبه تکرار کنند من خوب هستم، من خودم را دوست دارم، به چیزی به نام عزت نفس می‎ رسند. در واقع عزت نفس چیزی است که با انجام کارهای ارادی، کم و زیاد می ‎شود. عزت نفس، ارتباطی به نژاد، رنگ پوست، قومیت، محل زندگی، مدرک تحصیلی و امثال آن ندارد. بلکه این ها منابع عزت نفس کاذب هستند. هیچ کدام از این موارد، منشأ باور خودتوانمندی و حرمت نفس نیستند.”

 

حتما بخوانید: چه اقداماتی به توسعه تمامیت فردی شما کمک می‌کنند؟

 

تعریف عزت نفس در روانشناسی

در نظر روانشناسان (البته با تمام اختلافاتی که در رویکرد و دیدگاه های آن ها وجود دارد) عزت نفس به طور خلاصه یعنی، احساس ارزشمند بودن. این احساس نتیجه افکار، باورها، احساسات، تربیت و تجربیات فرد در طول زندگی اش است. در واقع با عزت نفس است که فرد خودش را دوست دارد و احساس بی کفایتی نمی‎ کند. فرد دارای عزت نفس، احساس شادکامی می‎ کند و به دنبال آن، احساس لیاقت، قدرت و اعتماد به نفس را تجربه خواهد کرد.

تعریف عزت نفس در روانشناسی

تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس

در عزت نفس (Self-esteem)، فرد احساس خود ارزشمندی دارد به گونه ای که بر روابط او با سایرین در جایگاه های مختلف، تأثیر مثبت خواهد داشت. به این معنی که فرد، روابط مثبتی را با دیگران در محیط کاری، خانوادگی و اجتماعی تجربه می‎ کند؛ زیرا او باور دارد که هم خودش و هم دیگران، افرادی ارزشمند و محترم هستند.

اعتماد به نفس یا (Self Confidence) به این معنی است که فرد در انجام کارها و تحقق اهدافش، دارای باور و اطمینان باشد. به عنوان مثال، فردی در رانندگی چنان مهارت دارد که از چالش های این کار هراسی ندارد و در انجام آن دارای اعتماد به نفس است. اما همین فرد، در کاری مانند آشپزی، هیچ گاه خوب عمل نمی‎ کند و حتی زمان آشپزی دچار استرس نیز، می‌شود.

نکته مهم و قابل توجه در تفاوت میان این دو اصطلاح، این است که افراد دارای اعتماد به نفس بالا لزوما از عزت نفس بالایی برخوردار نیستند. در واقع عزت نفس، تعیین کننده نوع تفکرات، احساسات و رفتارهای افراد است. در حالی که اعتماد به نفس، باور افراد نسبت به انجام یک کار یا محقق شدن یک هدف است.

 پیشنهاد ویژه: آموزش مهارت های نرم

نشانه های افراد دارای عزت نفس

روانشناسان ابعاد گوناگونی برای عزت نفس، این مهارت نرم بیان کرده اند. ازجمله: اجتماعی، تحصیلی، خانوادگی، جسمانی و در نهایت ارزیابی فرد از خودش در تمام زمینه های زندگی. بر همین اساس، مهم ترین ویژگی های یک فرد دارای عزت نفس را معرفی می‎ کنیم:

  • رضایت از وضعیت جسمانی و ویژگی های ظاهری و جسمی خود حتی در صورت نقص در جسم و ظاهر.
  • عدم سرزنش خود بابت شکست ها و ناکامی هایی که در زندگی تجربه کرده است.
  • در حل مسئله خلاق است و از چالش های پیش رو در زندگی فرار نمی‌کند.
  • روحیه ای صلح طلب دارد و از ایجاد نزاع و دشمنی جلوگیری می‎ کند.
  • خانواده خود را با تمام کاستی های موجود، دوست دارد و به آن ها احترام می‌گذارد.
  • تفاوت های شخصیتی، ظاهری، دینی و فرهنگی با سایرین را می‎ پذیرد و برای این تفاوت ها ارزش قائل است.
  • نسبت به تأیید و تشویق افراد دیگر، احساس بی نیازی می‎ کند و برای رسیدن به اهداف انسان دوستانه خود در انتظار تأیید دیگران نمی‌نشیند.
  • مسئولیت پذیر است و عواقب اعمال خودش را می‌پذیرد.
  • در نه گفتن و نه شنیدن بسیار خوب عمل می‎ کند.

نشانه های افراد دارای عزت نفس

بهبود عزت نفس

حالا که با تعریف عزت نفس آشنا شده‌اید و معنای واضح‌تری از آن دارید، بهتر می‌توانید عزت نفس‌تان را بهبود و بالا ببرید. چند توصیه زیر ممکن است به کارتان بیاید.

مثبت اندیشی در مورد خودتان

تنها کسی که می‌تواند ذهنیت شما را درمورد خودتان عوض کند، خودتان هستید هیچ کس قدرت این که به شما عزت نفس بدهد را ندارد. به چیزهای خوبی که در زندگی‌تان وجود دارد فکر کنید آن‌ها را به کار گیرید و قدم به قدم این عزت نفس را بسازید. عادت کنید که تفکرات مثبت در مورد خودتان داشته باشید و الگوهای ویرانگر را از بین ببرید. خودتان، خودتان را تشویق کنید و انگیزه دهید.

به موفقیت‌های خود افتخار کنید

وقتی در انجام کاری موفق شده‌اید برای آن خوشحالی کنید و حتی برای خودتان هدیه‌ای بگیرید. منتظر نباشید که حتما دیگران شما را تشویق و از شما تعریف کنند. خودتان برای خودتان شادی کنید و به خودتان افتحار کنید.

تعیین هدف

هر چقدر میزان دستیابی به موفقیت بیشتر شود، احساسات شما نسبت به خودتان بهتر می‌شود. برای خودتان هدف تعیین کنید و آن را دنبال کنید. به دست آوردن موفقیت بسیار تاثیرگذار است. داشتن هدف باعث پرورش حس شایستگی در شما می‌شود و از این شایستگی به احساس غرور و سپس ارزشمندی می‌رسید پس از هر فرصتی برای تعیین هدف در خود استفاده کنید.

وفاداری به ارزش‌ها

وقتی عزت نفس شما بالا می‌رود که ارزش‌ها و رفتارتان با هم در یک راستا باشند. اگر ارزش‌ها و رفتارتان با هم در یک سو نباشند در موقعیت‌هایی سخت قرار می‌گیرید که مجبورید به شرایط ناخواسته تن دهید. رفتارتان را مطابق با ارزش‌هایتان پیش ببرید. با صداقت و درستکاری به دنبال اهداف‌تان بروید و عزت نفس را با تقلب و ریاکاری از بین نبرید.

هیچ کس کامل نیست

اینقدر به خودتان سخت نگیرید، همه انسان‌ها در هر شرایطی اشتباه می‌کنند و این اصلا چیز بدی نیست اما این روال تا زمانی بد نیست که از این اشتباهات درس بگیریم و به تجربه‌هایمان اضافه کنیم و همینظور آن را رها نکنیم.

تنها معیاری که باید برای آن ارزش قائل باشیم معیارها و ارزش‌های خودمان است. به جای اینکه به این فکر کنید که دیگران درمورد شما چه فکری می‌کنند، به ویژگی‌های خوبی که در شما وجود دارد تمرکز کنید. با اینکار برای همه اعتمادی که به خود دارید نمایان می‌شود. در این حالت نه تنها کاستی‌هایتان کم می‌شود بلکه بر خوبی‌هایتان نیز اضافه می‌شود.

از بدن‌تان مراقبت کنید

زمانی که فعال و پرانرژی هستید، عزت نفس‌تان بالا می‌رود. با انجام فعالیت‌هایی که سلامت عمومی شما را بالا می‌برد، احساس سرزندگی و نشاط بیشتری دارید در نتیجه کنترل بیشتری بر روی زندگی‌تان دارید. فعالیت فیزیکی به خودتان احساس رضایت می‌دهد و این حس دیگر قسمت‌های زندگی‌تان را در برمی‌گیرد.

نشانه‌های افراد بدون عزت نفس

افرادی که دارای عزت نفس پایین هستند در نقطه مقابل افراد دارای عزت نفس بالا قرار دارند ویژگی این افراد شامل:

  • همیشه دیگران را بهتر از خودشان می‌دانند و هیچ علاقه‌ای به خودشان ندارند
  • هرکاری با تمام میزان تلاش‌شان نیز انجام دهند باز هم فکر می‌کنند که به اندازه کافی خوب عمل نکرده‌اند
  • دید منفی و بدبینانه‌ای همیشه به زندگی خود دارند و نقاط ضعف خود را بیش از حد بزرگ می‌کنند
  • در تمام اوقات زندگی احساس ترس، اضطراب و افسردگی دارند.
  • در مقابل انتقادهای سازنده مقاومت می‌کنند و آن را قبول نمی‌کنند
  • در بیان کردن احساسات خود احساس استرس، خجالت و شرم دارند

آنچه در این مقاله آموختیم

در راستای پرسش عزت نفس چیست، توضیح دادیم که عاملی است بر احساس خودارزشمندی و موجب شادکامی فرد، لذت بردن از زندگی (با تمام اتفاقات خوشایند و ناگواری که دارد)، انعطاف پذیری، احترام به دیگران و خود می‌شود. در ادامه مقاله به تفاوت های میان عزت نفس و اعتماد به نفس پرداختیم و در انتها نشانه های یک فرد دارای عزت نفس را بیان کردیم تا به خوبی تشخیص دهید که آیا شما هم عزت نفس دارید یا خیر؟

امیدواریم از خواندن این مقاله لذت برده باشید. به نظر شما چه عواملی بر عزت نفس تاثیر می گذارند و دلایل اهمیت داشتن عزت نفس چیست؟ نظرات خوبتان را با ما مطرح کنید.

راضیه حبیبی

کارشناس حقوقی که علاقه ش به حوزه دیجیتال باعث آشناییش با رشدانا شد، دوره هفدهم رشدآموزی و مسیر رشد سئو رو گذرونده، خوشحاله از بودن کنار تیم حرفه ای تولید محتوا رشدانا و هدفش گره خورده با افزایش سطح آگاهی خودش و دیگران.

دوره آموزشی پیشنهادی

دوره آموزشی مهارت های نرم

Soft Skills Expert

مهارتهای نرم، مقدمه و لازمه ورود به دنیای توسعه فردی و کسب و کار

  • زمان: بهار 1401
  • مدت زمان دوره : 30 ساعت در 10 جلسه

ورود به دنیای حرفه‌ای کارآموزی

درخواست کارآموزی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.




مشاوره سریع با ما

    captcha

    
    ×
    roshdana aparat roshdana instagram roshdana twitter roshdana telegram roshdana linkedin